Nіlaу Dоrsa

İlker Kaleli

Emir Berke Zincidi

Sibel Can

Anlatım Türleri

lise edebiyat sunusu 21 Mart 2016
396 views

Anlatım Türleri

Öyküleyici Anlatım ; Bu anlatım türünde olay , kişi , mekan ve zaman ortak öğelerdir . Olaylar birinci kişinin ağzından yani kahraman bakış açısıyla , üçüncü şahsın ağzından yani gözlemci anlatıcının bakış açısıyla yada tanrısal ( hakim ) bakış açısıyla anlatılabilir . Daha çok öykü , roman , tiyatro , anı , günlük gibi türlerde karşımıza çıkar . Bu anlatım türü sanatsal ve öğretici metinlerde kullanılır . Yaşanmış olayların anlatılabileceği gibi kurgulanmış olaylarda anlatılabilir . Dil burada şiirsel ( sanatsal ) işlevde kullanılır .

Betimleyici Anlatım ; Varlıkların niteleyici özelliklerinin bulunduğu anlatım türüdür . Varlıkları sözcüklerle resmetme sanatıdır . Kişilerin iç dünyasını anlatan betimlemelere ” ruhsal portre ” dış görünüşünü anlatan betimlemelere ” fiziksel portre ” denir . Daha çok roman , hikaye , gezi yazısı , şiir ve tiyatro gibi türlerde kullanılır .

Açıklayıcı Anlatım ; Açıklama , bilgi verme esasına dayanan bu anlatım türünde dil göndergesel işlevde kullanılır . Dil ve ifade sade ve gösterişsizdir . Düşünce ve duygular nesnel ve kısa ifadelerle dile getirilir . Bilgiler tanımlarla ve örneklerle pekiştirilir . Sözcüklerin mecaz ve yan anlamlarına , söz sanatlarına yer verilmez .

Öğretici Anlatım ; Bir konuyu öğrenmeye yönelik bir anlatım türü olduğundan o konu ile ilgili terimler kullanılır . Söz sanatlarına yan anlamlara yer verilmez . Genellikle nesnel anlatım söz konusudur ve bilgi verme amacı vardır . Bu anlatım türlerin de dil göndergesel işlevde kullanılır . Daha çok ansiklopedi ve ders kitaplarında kullanılır .

Tartışmacı Anlatım ; Savunulan ve karşı çıkılan görüşlere yer verilir . Eleştirel bir bakış açısı egemen olup düşünce ve duygular kesin ifadelerle dile getirilir . Bu anlatım türünde dil göndergesel işlevde kullanılır .

Kanıtlayıcı Anlatım ; Kendi görüşünü kabul ettirme , inandırma amacı vardır . Daha çok makale , eleştiri gibi türlerde kullanılan bu anlatım biçiminde dil göndergesel işlevde , sözcüklerde gerçek anlamında kullanılır . Bu anlatım türlerin de  kavramları tanımlama ve açıklama önemli bir unsurdur .

Emredici Anlatım ; Emir , telkin , öneri anlamı taşıyan anlatım türüdür . Daha çok eylem cümlesi kullanılır ve anlatılanlara uyulması beklenen bir üslup vardır . Öğretici ve açıklayıcı yönleri bulunan bu anlatım türünde dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır .

Söyleşmeye Bağlı Anlatım ; Öykü , roman , röportaj , mülakat ve tiyatro gibi türlerde kullanılan bu anlatım türünde dil göndergesel işlevde kullanılır . Söz tekrarları , jest ve mimikler anlatımı kuvvetlendirir . Vurgu ve tonlama önemli bir unsurdur .

Destansı ( Epik ) Anlatım ; Tarihi konular ve kahramanlıkların işlendiği bu anlatım türünde dil heyecana bağlı işlevde kullanılır . Olağanüstü olaylar ve kişilerin anlatıldığı bu anlatım türünde abartma sanatından yararlanılır . Ayrıca etkileyici ve yiğitçe bir havası vardır .

Coşku Ve Heyecana Bağlı ( Lirik ) Anlatım ; Daha çok şiir , roman , hikaye , tiyatro gibi türlerde kullanılır . Bu anlatım türünde dil heyecana bağlı işlevde kullanılır ve duyguların ifade edilmesi esastır . Söz sanatlarından yararlanılır , sözcükler daha çok mecaz ve yan anlamıyla kullanılır .

Düşsel ( Fantastik ) Anlatım ; Hayal ürünü ve olağanüstü özelliklere sahip konular işlenir . Abartma , kişileştirme , hayal , varsayım gibi öğeler daha çok kullanılır . Dil şiirsel yani sanatsal işlevde kullanılır . Zaman belirli yada belirsiz olabilir . Kişiler genellikle gerçekten uzaktır . Mekan genellikle günlük yaşamda karşılaşamayacağımız yerlerdir .

Gelecekten Söz Eden Anlatım ; Geleceğe ait tahminlerin yapıldığı , olandan çok olması istenilenin anlatıldığı , gelecek zaman ifadesinin kullanıldığı anlatım türüdür . Bu anlatım türünde dil şiirsel ( sanatsal ) işlevde kullanılır .

Mizahi Anlatım ; Olayların gülünç , alışılmadık , çelişkili yönleri anlatılır . Taklit , hareket , ses ve konuşma önemlidir . Dil şiirsel ( sanatsal ) işlevde kullanılır ve amaç okuyucuyu düşündürüp eğlendirmektir .

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

İlginizi Çekebilir
Türk Edebiyatında İlkler Slayt İndir

Türk Edebiyatında İlkler Slayt İndir

21 Aralık 2015
777 views
Garip Akımı (1.Yeni ) Slayt İndir

Garip Akımı (1.Yeni ) Slayt İndir

12 Aralık 2015
1.560 views
edebiyat şiir türleri sunusu

edebiyat şiir türleri sunusu

19 Nisan 2015
662 views
Bunlar da var!
ElektroManyetik Işıma Sunusu

ElektroManyetik Işıma Sunusu

2 Ocak 2014
371 views
IşIK VE SES SLAYTI

IşIK VE SES SLAYTI

29 Mart 2011
338 views
TEKNOLOJıDE IşIK KONU ANLATIMLI

TEKNOLOJıDE IşIK KONU ANLATIMLI

12 Şubat 2014
379 views
MıTOKONDRı SUNUSU

MıTOKONDRı SUNUSU

7 Nisan 2011
615 views
DOğRULUK VE DÜRÜSTLÜK SLAYTI

DOğRULUK VE DÜRÜSTLÜK SLAYTI

5 Şubat 2014
1.026 views
SEVR ANTLAşMASI SLAYTI

SEVR ANTLAşMASI SLAYTI

18 Nisan 2010
641 views
Osmanlıda lale devri slaytı sunumu

Osmanlıda lale devri slaytı sunumu

11 Nisan 2010
1.321 views
iletişim

iletişim

25 Mart 2011
295 views